Czuwaj Druhny i Druhowie!

11 listopada jest jednym z dni najhuczniej obchodzonych zarówno w Polsce, jak i przez Polonie poza granicami kraju. Chyba nie słyszałam o środowisku harcerskim, który by nie uczestniczył w swoich lokalnych (lub innych) obchodach organizowanych tego dnia. 


Gdy obudziłam się dzisiaj rano, i po porannej kawie otworzyłam swojego facebooka - każdy jeden post jaki mi się wyświetlił związany był z dzisiejszym dniem.

11 listopada jest jedynym - moim zdaniem - dniem w roku, kiedy wszyscy Polacy obchodzą, świętują, czytają - lub przynajmniej repostują - ten sam ‘temat’. Naszą rocznicę niepodległości. Przeglądając post za postem, zaczęłam rozmyślać o tym, jaki cel wychowawczy w harcerstwie ma świętowanie 11 listopada? 


Przez wiele lat, gdy jeszcze mieszkałam w Polsce, uczestnictwo w gminnych obchodach było dla mnie czymś ‘non-negotiable’. Tego dnia po prostu zakładało się mundur, szło na mszę, później na cmentarz, czasami jeśli na obchody przyjeżdżało wojsko polskie - po południu szło się na wojskową grochówkę, i wracało do domu. Jako młoda harcerka nie zastanawiałam się po co ja to robię. Było to pewnego rodzaju zadanie do odhaczenia. 


Teraz ten dzień w szczególności skłania mnie do refleksji. Pomyślałam sobie, że Ciebie może też?

Jeśli poszukasz informacji w internecie na temat celowości służby w wydarzeniach patriotycznych, otrzymasz bardzo spodziewaną odpowiedź, która brzmi mniej więcej tak: 

“ Harcerze biorą udział w obchodach 11 listopada, ponieważ służba Ojczyźnie, pamięć o historii oraz aktywny patriotyzm stanowią fundament ich ruchu.

Przez swój udział w Narodowym Święcie Niepodległości realizują kilka ważnych zadań:

  • Praktykowanie wychowania patriotycznego: Wartości takie jak miłość do kraju i szacunek dla historii są przekazywane harcerzom na co dzień – podczas zbiórek, biwaków oraz zdobywania sprawności takich jak Młody Patriota. 11 listopada to moment, w którym te postawy są pokazywane publicznie.

  • Kultywowanie tradycji i pamięci: Harcerze od pokoleń pełnią warty honorowe przy miejscach pamięci, grobach nieznanego żołnierza oraz pomnikach (np. w krypcie Marszałka Józefa Piłsudskiego czy przy kopcach).

  • Angażowanie lokalnej społeczności: Organizują marsze, sztafety, śpiewanki patriotyczne oraz rozdają przechodniom biało-czerwone kotyliony, zachęcając innych do radosnego i wspólnego świętowania. 

  • Symboliczna troska o ogień i pamięć: W wielu regionach kraju kultywowane są tradycje takie jak przekazywanie Ognia Niepodległości czy zapalanie zniczy pamięci, co jednoczy społeczności ponad podziałami. “


… czyli tak aż chciałabym powiedzieć, klasycznie: dbanie o polską historię, poszanowanie tradycji, budowanie postaw patriotycznych.

To jest ten ‘big picture’, który widać w postach na facebooku i internecie, jakie i ja i Ty dzisiaj przeglądaliśmy. Jak myślisz, jaki wpływ udział w takich uroczystościach robi ‘oddolnie’, czyli na poziomie jednostki? 


Pierwsza rzecz, jaka wpadła mi do głowy, to poczucie przynależności. W Polsce wydaje mi się, nie jest to tak wyraźne jak poza granicami kraju, bo to naturalne, że w Polsce obchodzimy polskie rocznice i święta, natomiast poza granicami kraju to nie jest takie oczywiste. Wyjechałam z Polski dwa lata temu więc mnie to nie dotyka aż tak bardzo, ALE - w Calgary, Toronto, Chicago czy Lyon są Polacy, którzy mieszkają w tych miejscach 10, 15, 20 lat. Są ludzie, którzy mają polskich rodziców, są Polakami, ale urodzili się ‘na obczyźnie’ i nigdy nie mieszkali w Polsce. To są dorośli którzy mają swoje dzieci, młodzi ludzie i dzieci, które dzisiaj chodzą na polskie harcerskie zbiórki. Mogę Cię Druhno i Druhu zapewnić, że każda z takich osób dotknął przynajmniej raz kryzys tożsamości.

Czy jeśli od 20 lat nie mieszkam w Polsce, czy jeśli urodziłam/urodziłem się za granicą, czy jeśli zapominam coraz więcej polskich słów, to czy dalej jestem Polką, Polakiem? Polskie drużyny harcerskie prowadzone poza Polską mają OGROMNY wpływ w budowaniu narodowej tożsamości u dzieci. Udział w takich uroczystościach jak dzisiaj - w których uczestniczą ludzie wszystkich pokoleń, którzy śpiewają ten sam hymn i te same piosenki wojskowe, z tym samym biało-czerwonym kotylionem na piersi sprawia, że uczucie przynależności do jakiejś grupy bez kwestionowania tego zostaje w młodej osobie dużo, dużo dłużej.

Jak możemy przeczytać, “Kryzys tożsamości to pojęcie, które coraz częściej pojawia się w rozmowach nie tylko psychologów [...]. Według najnowszych danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), zagubienie w zakresie tożsamości osobistej i społecznej jest jedną z najczęstszych przyczyn poszukiwania wsparcia psychologicznego w Polsce i na świecie.


[...] Współczesny świat dynamicznie się zmienia: presja społeczna i oczekiwania, ciągła obecność mediów społecznościowych, szybkie tempo życia – to wszystko sprawia, że wiele osób doświadcza dezorientacji i poczucia zagubienia. Według raportu WHO, w ostatnich latach o 17% wzrosła liczba młodych dorosłych zgłaszających trudności związane z poczuciem własnej tożsamości. [...]

Kryzys tożsamości może wpływać na zdrowie psychiczne, relacje z bliskimi oraz funkcjonowanie zawodowe. ”


W obecnych czasach wygląda na to, że bycie pewnym tego, kim się jest - jest coraz częściej uważane za luksus. Polskie harcerki i harcerze mieszkający za granicą mogą (może to głupio zabrzmi, ale) dzięki uczestnictwu w polskich obchodach przechodzić kryzys tożsamości o wiele lżej, albo - wcale. 

Polacy są zazwyczaj bardzo dumni z tego, że są Polakami. Duma narodowa jaka bije z Polski bardzo szybko dochodzi do Polonii za granicą. Zastanawiałam się również, czy gdyby w Polsce obchody związane z 11 listopada nie były obchodzone tak hucznie, to czy za granicą wyglądałyby one skromniej. Nie wiem jak Ty Druhno i Druhu - ale wydaje mi się, że właśnie by tak było. Jedną z uczuć, jakie bardzo spajają zarówno środowiska polonijne jak i polskie jednostki harcerskie za granicą, to miłość i tęsknota za krajem. Nie każdy chce wrócić na stałe do Polski z różnych przyczyn, ale każdy w jakimś stopniu za polską tęskni. 

Umówmy się - ja też. 

Jestem pewna, że sposób, w jaki Polacy świętują Odzyskanie Niepodległości na całym świecie jest inspirowane tym, co dzieje się w kraju. Tak jak już wcześniej wspominałam - 11 listopada jest jednym z najhuczniej obchodzonych rocznic w Polsce, więc wagę tego dnia, trochę też tę polską pompę jaka towarzyszy takim dniom - my za granicą staramy się odtworzyć na nasz własny sposób, tu u nas, poza Polską. 

Druhno i Druhu - bez względu na to, czy mieszkasz w Polsce czy poza jej granicami - poobserwuj swoje harcerki  i swoich harcerzy. W jakim nastroju są tego dnia? Jak bardzo się angażują w uroczystości, w jakich bierzecie udział? Czy pojawiają się tematy wśród rozmów, których nie słychać na co dzień?

Twój harcerz i Twoja harcerka mogą być okazać się tak wspaniałymi harcerkami, harcerzami i Polakami, że Ty za parę lat będziesz patrzył z dumą na to, co robią. 11 listopada zawsze najchętniej oglądam posty harcerskie na mediach społecznościowych, które opowiadają o uroczystościach niepodległościowych, w jakich harcerki i harcerze danego środowiska brali udział.

Pozostawiam Ci poniżej składankę chopinowską której słuchałam pisząc ten post, oraz kilka linków do postów na facebooku, na które natrafiłam w trakcie dzisiejszego porannego przeglądania facebooka. 


https://www.youtube.com/watch?v=79Laj923D0A

w Polsce: 


poza granicami kraju:


Jak Twoje środowisko obchodziło w tym roku rocznicę Odzyskania Niepodległości?

Koniecznie napisz do nas i daj nam znać!
Bardzo chętnie stworzymy z zespołem oddzielny post opowiadający, jak ten dzień przebiegał w poszczególnych jednostkach harcerskich.

Ściskam serdecznie,
Magda z Zespołem Just Scouts,


BIBLIOGRAFIA:

  1. https://zhp.pl/harcerki-i-harcerze-swietuja-105-rocznice-odzyskania-przez-polske-niepodleglosci/

  2. https://zhp.pl/zhp-swietuje-11-listopada/

  3. https://krakow.ipn.gov.pl/pl4/nauka-i-edukacja/edukacja-1/przystanek-historia/250215,Harcerska-akcja-Niepodleglosc.html

  4. https://zhp.pl/11-listopada-w-zhp-swietujemy-w-duchu-radosnego-patriotyzmu/

  5. https://dziennikbaltycki.pl/harcerze-i-harcerki-zhp-w-calej-polsce-zachecaja-do-radosnego-swietowania-patriotyzmu-w-kraju-i-za-granica-oto-inicjatywy/ar/c5-18058959

  6. https://www.radio.bialystok.pl/wiadomosci/index/id/266590

  7. https://www.youtube.com/watch?v=WTv4IzEJDC4

  8. https://lublin.tvp.pl/96347283/ogien-niepodleglosci-dotarl-do-lublina-harcerze-pielegnuja-25-letnia-tradycje

  9. https://olgarymkiewicz.pl/kryzys-tozsamosci-co-to-znaczy-i-jak-odzyskac-rownowage/