Czuwaj Druhno! Czuwaj Druhu!
Jak się masz? Co u Ciebie słychać? Czy jesteś już gotowa/ gotowy na zbliżający się wielkimi krokami rok harcerski 2026 / 2027?
My myślami już jesteśmy na zbiórkach naborowych. Pamiętam jak we wrześniu 2024 roku byłam bardzo zdziwiona, że w Calgary nie do końca jest coś takiego jak ‘zbiórka naborowa’. Oczywiście każda pierwsza zbiórka jest pewnego rodzaju zbiórką naborową, ale tak, jak ja to pamiętam z Polski to się kompletnie tak nie działo - więc teraz po dwóch latach obserwowania środowiska stwierdziłam, że możemy poświęcić jeden post zbiórkom naborowym.
Bo czemu nie? Zaczynamy od początku
Co to jest zbiórka naborowa?
Zbiórka naborowa to zazwyczaj pierwsza specjalna zbiórka organizowana w nowym roku harcerskim w celu poznania nowych osób zainteresowanych dołączeniem do drużyny harcerskiej. Jej głównym celem jest pokazanie, czym jest harcerstwo, jak działa drużyna oraz zachęcenie uczestników do dalszego udziału w zbiórkach.
Taka zbiórka ma zwykle bardziej otwarty, integracyjny i atrakcyjny charakter niż standardowe spotkania drużyny. Ważne jest, aby nowi uczestnicy mogli poczuć atmosferę harcerstwa, poznać kadrę i członków drużyny oraz aktywnie wziąć udział w proponowanych działaniach.
Podczas zbiórki naborowej często organizuje się:
gry i zabawy integracyjne,
krótkie zajęcia pokazujące harcerskie umiejętności,
zadania zespołowe,
śpiewanki lub ognisko,
prezentację drużyny, jej tradycji i działalności,
rozmowy o tym, czym zajmuje się harcerstwo i jakie wartości promuje.
Zbiórka naborowa powinna być dynamiczna, angażująca i dostosowana do wieku uczestników. Najważniejsze jest stworzenie przyjaznej atmosfery, dzięki której nowe osoby poczują się swobodnie i będą chciały wrócić na kolejne spotkania.
Tak jak zapewne wiesz - pierwsze wrażenie zawsze jest najważniejsze. Rodzice którzy posyłają swoje dziecko na pierwszą zbiórkę drużyny również bacznie obserwują i słuchają historii syna lub córki - co się działo na zbiórce, co ten druh czy druhna opowiadali i najważniejsze - jak się podobało.
Akcja naborowa vs zbiórka naborowa
Jedno i drugie to połączone ze sobą, ale dwie różne rzeczy. Zbiórka naborowa jest często zwieńczeniem całej akcji naborowej. Na zbiórkę przychodzą nowe dzieciaki, korzystamy z przygotowanych materiałów - zbieramy plony tego, co zrobiła akcja.
Akcja naborowa to w ogóle nowy temat. To jest od ustalenia daty pierwszej zbiórki przez stworzenie konspektu po przygotowanie materiałów promocyjnych i wiele, wiele więcej.
Dużo zwłaszcza młodych i ‘świeżych’ funkcyjnych obawia się akcji naborowych. Hej Ty! Głowa do góry! Tu możemy mieć swoje własne 5 minut, słuchaj tego:
Przepis na dobrą akcję naborową:
Dobra akcja naborowa nie zaczyna się w dniu pierwszej zbiórki. Zaczyna się dużo wcześniej - od atmosfery drużyny, jej widoczności i tego, czy młodzi ludzie widzą w niej miejsce dla siebie. Skuteczny nabór nie polega na „łapaniu członków”, ale na pokazaniu prawdziwego harcerstwa. Weź kartkę, długopis i:
1. Zacznij od odpowiedzi na pytanie: „Dlaczego ktoś miałby do nas dołączyć?”
To najważniejszy etap, o którym wiele drużyn zapomina. Dzieci i młodzież nie przychodzą na zbiórki dlatego, że drużyna istnieje. Przychodzą dlatego, że coś ich zaciekawiło, poruszyło albo sprawiło, że poczuli: „tam dzieje się coś wyjątkowego”.
Drużyna harcerska która zachęca do dołączenia to taka która:
ma energię,
robi ciekawe rzeczy,
jest widoczna,
daje poczucie przynależności,
pozwala przeżyć przygodę.
Akcja naborowa nie może być sztuczna. Jeśli drużyna na co dzień nie działa aktywnie, nawet najlepszy plakat niewiele pomoże. Nabór jest zaproszeniem do świata, który już żyje.
2. Stwórz atmosferę tajemnicy i przygody
Harcerstwo zawsze działało mocno na wyobraźnię. Ogniska, gry terenowe, szyfry, mundury, nocne podchody, wyprawy, obozy - to rzeczy, które nadal robią ogromne wrażenie na młodych ludziach.
Dlatego dobra akcja naborowa powinna: budzić ciekawość, opowiadać historię, dawać poczucie „wchodzenia do świata przygody”.
Zamiast:
„Zapraszamy do drużyny harcerskiej”
Spróbuj:
„Czy odważyłbyś się przejść nocny szlak?”
„Szukamy ludzi gotowych na przygodę.”
„U nas nie ma zwykłych zbiórek.”
3. Najpierw pokaż działanie — potem mów o wartościach
Jednym z najczęstszych błędów jest tłumaczenie dzieciom idei harcerstwa w sposób „szkolny”. Dla nowych osób najpierw liczy się doświadczenie.
Dlatego:
pokaż zdjęcia z obozów,
zorganizuj mini-grę terenową,
rozpal ognisko,
daj coś zrobić własnymi rękami,
pozwól poczuć emocje.
My to wiemy naturalnie, że zbiórki harcerskie to nie powinny być prezentacje czy wykłady, ale dobrze to sobie czasem uzmysłowić tak jeszcze raz. Nie ma za co!
4. Nabór to proces!
Wiele drużyn robi jedną zbiórkę naborową i liczy na sukces. Tymczasem dobra akcja naborowa trwa nawet kilka tygodni.
Etap 1: ZACIEKAWIENIE
plakaty,
media społecznościowe,
obecność w szkole,
relacje z działań drużyny,
krótkie filmy i zdjęcia.
Etap 2: ZBIÓRKA NABOROWA
Powinno być dynamiczne i pełne ruchu. Minimum siedzenia. Maksimum działania.
Etap 3:* UTRZYMANIE ZAINTERESOWANIA (czyli po zbiórce naborowej co się dzieje na zbiórkach drużyny?)
Czy wiesz, że najwięcej osób odpada nie po pierwszej zbiórce, ale po trzeciej lub czwartej? Dzieje się to, kiedy nowe dzieci nie zdążyły jeszcze wejść w relacje, a już porobiły się ‘grupki’ znajomych w drużynie i trudno jest się samemu wkręcić. Każda możliwa gra harcerska gdzie trzeba popracować w grupach to rozwiewa, ale drużynowy / drużynowa musi reagować i być czujna.
5. Pierwsza zbiórka naprawdę powinna być wyjątkowa
Pierwsza zbiórka nie może wyglądać jak zwykła zbiórka drużyny.
To powinno być wydarzenie.
Najlepiej sprawdzają się:
gry fabularne,
zadania zespołowe,
element rywalizacji,
teren,
ognisko,
zagadka lub misja.
6. Wykorzystaj siłę rówieśników
Najskuteczniejszy nabór to ten szeptany! Dzieci i młodzież dużo chętniej przychodzą tam, gdzie znają już kogoś z grupy.
Naprawdę warto:
zachęcać harcerzy do zapraszania znajomych,
robić akcje „przyprowadź kolegę/koleżankę”,
budować atmosferę otwartości,
unikać tworzenia „zamkniętej paczki”.
7. Rodzice też muszą zaufać drużynie - oraz drużynowemu/drużynowej
Akcja naborowa jest skierowana i do dzieci i do rodziców. Rodzic chce wiedzieć:
kto prowadzi drużynę,
czy dziecko będzie bezpieczne,
czego się nauczy,
jak wyglądają zbiórki
jakie są koszta dołączenia do drużyny
Warto przed pierwszą zbiórką przygotować krótką informację dla rodziców, kontakt do drużynowego, założyć jakiś kanał do komunikacji z rodzicami lub jak najszybciej dodać rodziców do istniejącego już czatu - jeśli taki już istnieje i dobrze się sprawdza. Zaangażowany rodzic często staje się największym wsparciem drużyny.
Oczywiście nie należy zapominać, że najważniejszym element naboru jest drużyna i jej członkowie sami w sobie. To inni harcerze i harcerki którzy wciągają Cię w ten harcerski świat zanim nowe osoby zdają sobie z tego sprawę.
Jakie Ty masz historie związane ze zbiórkami naborowymi? Co Twoje środowisko robi w gminie / mieście / dzielnicy / w Twojej Polonii, aby zainteresować nowe dzieci dołączeniem do harcerstwa?
Daj nam znać! Jesteśmy bardzo ciekawi Twoich historii.
Miłej soboty!
Z harcerskim pozdrowieniem,
Czuwaj!
Magda z Zespołem Just Scouts
BIBLIOGRAFIA
1. https://czuwaj.pl/numer/wrzesniowe-poruszenie.pdf