Po rozłączeniu się ze spotkania z druhami pomyślałam sobie, że chyba jeszcze nie spotkałam w swoim życiu takich ludzi. Jeśli ktoś obudziłby mnie w nocy o północy i zamiast tabliczki mnożenia zapytał - czym jest Czarny Szlak, najprawdopodobniej odpowiedziałabym, że gdyby harcerstwo miało sumienie, to oni byliby tym sumieniem.
Zaintrygowana, zaintrygowany?
Nie pisałam tej publikacji w nocy o północy, więc już zaraz dojdziesz do obszerniejszego i jaśniejszego opisu, ale myślę, że bardzo szybko zrozumiesz skąd wzięło się u mnie to porównanie.
W ZHP Świat w Organizacji Harcerek większość - jeśli nie wszystkie instruktorki w pewnym momencie swojej instruktorskiej ścieżki czytają książkę Ewy Grodeckiej “O metodzie harcerskiej i jej stosowaniu”. Ja miałam okazję ją przeczytać na moim kursie na stopień podharcmistrzyni. Już we wstępie tej książki przeczytasz bardzo ważny fragment:
“ Cel bowiem, któremu służą wszystkie organizacje skautowe - to ogarnięcie ruchem skautowym całej ludzkości we wszelkich przejawach jej życia. Cel to ogromny i daleki - zda się zbyt ogromny i zbyt daleki. Lecz do takiego tylko warto dążyć i o taki tylko warto walczyć z głęboką wiarą w zwycięstwo, które zdołamy osiągnąć przy pomocy naszych środków, dobrze zrozumianych i właściwie stosowanych. Te środki to: metoda skautowa, system zastępowy, program harcerski. Rozważyć je trzeba w naszym, świadomie harcerskim gronie starszyzny i w gronie tych ludzi, którym bliska jest sprawa wychowania. Rozważyć je trzeba tym bardziej, że niesłychanie łatwo jest fałszować Harcerstwo. Wystarczy posługiwać się metodą harcerską bez jej zrozumienia, powierzchownie, jednostronnie, pomijając stawiane przez nią wymagania,
Wystarczy odrzucić system zastępowy.
Wystarczy ilość postawić nad jakością.
Wystarczy środki uznać za cele.
Stworzy się wtedy dziwoląg, noszący miano Harcerstwa, nawet w mundur harcerski ubrany, ale na pewno nie będący Harcerstwem.”
Druhno i Druhu, odpowiedz sobie na pytanie - Czy / ile razy byłaś i byłeś świadkami takiego harcerskiego “dziwoląga”?
Teraz już na pewno możemy zacząć od początku.
Co to jest Czarny Szlak?
Czarny Szlak jest ruchem harcerskim szerszym niż samo harcerstwo, stworzonym przez instruktorów różnych organizacji harcerskich w Polsce. Swoją działalnością członkowie Czarnego Szlaku dążą do tego, by ideały harcerskie były szerzone i promowane w społeczeństwie zarówno wśród harcerskiej kadry, środowisk harcerskich, jak i wśród dorosłych którzy nie są związani z żadną organizacją harcerską. Najważniejsze cele Czarnego Szlaku znajdziesz w Statucie w Rozdziale II, który jest dostępny na ich stronie internetowej - klik, przedstawiamy Ci je również poniżej:
“ 1. Szerzenie idei harcerskiej w społeczeństwie, opartej na wartościach takich jak patriotyzm, służba, braterstwo, samodoskonalenie.
2. Wspieranie wychowania dzieci i młodzieży metodą harcerską, obejmującą system małych grup, uczenie przez działanie oraz dobrowolność i osobisty wybór.
3. Kształtowanie postaw obywatelskich i społecznych, w tym proobronnych.
4. Wspieranie rodzin w procesie wychowawczym, propagowanie postaw prorodzinnych.
5. Kultywowanie tradycji harcerskich i narodowych.
6. Rozwijanie sprawności fizycznej, psychicznej i intelektualnej dzieci, młodzieży i dorosłych.
7. Promowanie zdrowego stylu życia, w tym: prewencji przeciwko substancjom i zachowaniom szkodzącym zdrowiu, aktywności na świeżym powietrzu, survivalu, bushcraftu i turystyki.
8. Promowanie przedsiębiorczości.
9. Kształtowanie postaw ekologicznych w społeczeństwie.”
Dlaczego “Czarny Szlak”?
W Polsce obowiązuje standardowy system kolorów stosowany przez Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze. Wbrew powszechnemu przekonaniu kolor nie oznacza stopnia trudności trasy, lecz jej funkcję w sieci szlaków. Szlak czarny jest tym, szlakiem, który najszybciej prowadzi do celu. Założyciele Czarnego Szlaku uznali, że to określenie najlepiej ujmuje charakter ruchu.
Kiedy, dlaczego i po co założono Czarny Szlak?
Słowo wstępu:
Druhno i Druhu, kiedy byłeś świadkiem harcerskiego ‘bubla’ (jeśli NIGDY go nie doświadczyłeś lub nie widziałeś - daj nam znać!) - co zrobiłeś, co zrobiłaś? Czy poruszyłaś/poruszyłeś tę kwestię? Czy próbowałeś / próbowałaś porozmawiać o tym z osobami których to dotyczyło? Czy w ogóle podjęłaś / podjąłeś się dyskusji na ten temat? Jak to u Ciebie wyglądało?
Drogie Druhny i Druhowie żeby była jasność - tymi pytaniami, słowami ABSOLUTNIE nie chcę skupiać się na tym, że w niektórych środowiskach harcerskich może nie wszystko działa tak jak powinno, albo jak byśmy chcieli żeby działało. To nie jest rola ani moja, ani tej publikacji, ani tym bardziej samego projektu Just Scouts. Ja byłam świadkiem - ba, wiem, że mogę mieć na swoim koncie - przynajmniej kilka takich ‘dziwolągów’ o których wspominałam cytując Ewę Grodecką. Jesteśmy tylko ludźmi, popełniamy błędy. Ja na każdym swoim błędzie się bardzo dużo nauczyłam (nawet w naszym pierwszym odcinku pomyliłam stopnie harcerskie! Trudno, trochę wstyd, idziemy dalej) i wiem, że gdybym ich nie popełniła, prawdopodobnie nie byłabym w miejscu w jakim teraz jestem. Buble, błędy, porażki są moim zdaniem jednym z elementów naszego życia które nie mają określonej ilości, i które ja uważam - są potrzebne. Tak długo jak się na nich uczymy, wyciągamy wnioski i chcemy poprawić (siebie / swoje zachowanie / swoje środowisko) to chyba o to chodzi? To jest moje podejście i o tym podejściu nie wstydzę się pisać na Just Scouts. Jeśli jesteście świadkami sytuacji kiedy coś ‘nieharcerskiego’ dzieje się notorycznie i nie zapowiada się na jakąkolwiek zmianę sytuacji to jest inna para kaloszy i mam jedynie nadzieję, że może ten wpis da Ci coś, czego obecnie szukasz.
Kilka(naście) linijek temu zadałam Ci pytanie jaka jest Twoja postawa, kiedy widzisz coś z czym się nie zgadzasz lub czego nie rozumiesz przede wszystkim po to, żeby móc pokazać Ci kilka różnych postaw działania jakie można zaobserwować w takich sytuacjach. Na potrzeby ćwiczenia wyobraźmy sobie że jesteś funkcyjnym w drużynie X i widzisz, że w drużynie Y w Twoim szczepie zbiórki są w ogóle nie harcerskie, kadra tej drużyny jest zawzięta i przekonana że robią najlepiej, a rada Twojego szczepu lub hufca po wielu, wielu, wielu próbach rozmów poddała się w próbach rozmów z kadrą tej drużyny.
→ W takiej historii są osoby takie jak Ty - widzą, że coś się dzieje co nie do końca działa, ale sprawa ich nie dotyczy więc nie zabierają głosu (bo po co?).
→ Są osoby (z rady szczepu / hufca) - które próbowały rozmawiać z kadrą tej drużyny wielokrotnie, ale z każdą kolejną próbą czuły się tylko bardziej i bardziej zmotywowane, więc w końcu się poddały.
→ Są osoby do których adresowana jest sprawa ale nie do końca te osoby są zainteresowane rozmową
Osoby które tworzą Czarny Szlak wydaje się, że przeszły przez nie takie same, ale podobne sytuacje niestety zbyt razy z każdej ze stron starających się znaleźć odpowiedź na kłopot i reprezentują czwarte podejście, to znaczy próbują dociec, rozwiązać lub przynajmniej doprowadzić do rozmów tak długo, dopóki do nich nie dojdzie, a jeśli naprawdę sprawa jest przegrana to podejmują ten temat na innym gruncie. Ci ludzie nie przyjmują słowa ‘nie’ jako odpowiedzi. Nieźle, co?
Wiem, że w trochę zawoalowany sposób przedstawiłam Ci tę historię, ale w ogromnym skrócie właśnie tak powstał Czarny Szlak. Jest on złożony z osób, które całym swoim życiem, wszystkim co robią promują harcerstwo. Są to ludzie, którzy przeczytali wszystkie harcerskie książki, które Ty znasz, i jeszcze wiele takich, których większość z nas nawet nie kojarzy. Widzą, słyszą i czują metodę harcerską. To są ludzie, którzy na swojej harcerskiej drodze doświadczyli wielu sytuacji, których po prostu nie byłoby, gdyby nie istniały harcerskie dziwolągi.
Harcerski szlak każdego z nas wygląda inaczej. Niektórych szlak jest bardziej gładki, niektórych wiedzie przez góry i doliny. Twórcy Czarnego Szlaku są osobami które doświadczyły na swojej ścieżce wielu przygód i wyzwań, i które około rok temu powiedziały ‘koniec tego, musimy zacząć rozmawiać i działać w taki sposób, abyśmy mogli dotrzeć do jak największej liczby instruktorów i funkcyjnych dla których również ‘the sky is the limit’ ‘ ’.
Kto należy lub może należeć do Czarnego Szlaku?
Czarny Szlak w swoim Statucie wyróżnia kilka rodzajów członkostwa.
Na czele całego Szlaku stoi Wódz, i jest on przewodniczącym Rady Starszych. Ma on oczywiście swojego zastępcę, a oprócz Wodza i zastępcy w skład Rady Starszych wchodzi również Skarbnik, którego funkcję obecnie pełni druh Sebastian. Poza tymi funkcjami istnieją następujące rodzaje członkowstwa:
członek pełnoprawny – “osoba spełniająca warunki określone w §8 ust. 2 statutu, posiadająca pełne czynne i bierne prawo wyborcze, mogąca kandydować na wszystkie funkcje w Stowarzyszeniu.”
członek zwyczajny – “osoba określona w §8 ust. 1 statutu, posiadająca czynne prawo wyborcze oraz ograniczone bierne prawo wyborcze w zakresie wskazanym w §10.”
członek wspierający – “osoba fizyczna lub prawna wspierająca działalność Stowarzyszenia materialnie, organizacyjnie lub w inny sposób, mająca prawa i obowiązki określone w §9 i §10 statutu.”
członek honorowy – “osoba szczególnie zasłużona dla Stowarzyszenia, której nadano ten tytuł decyzją Walnego Zebrania zgodnie z §9, posiadająca głos doradczy.”
Mieliśmy ogromną przyjemność spotkać się z Wodzem Czarnego Szlaku oraz Zastępcą Wodza (jeszcze raz - dziękujemy za spotkanie!). Na naszym kanale możesz już odsłuchać pierwszą część spotkania, do czego bardzo serdecznie Cię zachęcam! A jeśli masz jakieś pytania - zostaw komentarz, napisz do nas, i koniecznie zaobserwuj naszego bloga, żeby nigdy więcej nie ominęła Cię żadna publikacja!
Z Czarnym Szlakiem zdecydowanie się jeszcze nie żegnamy. Jeśli chcesz poznać bliżej co robią, jak działają, GDZIE działają, co możesz z nimi zrobić fajnego oraz wiele wiele więcej - przyjdź tu za tydzień!
Obiecujemy, że Ci się spodoba ;)
Życzymy Ci miłego weekendu i fajnego tygodnia,
Do usłyszenia!
Ściskamy,
Magda z Zespołem Just Scouts
BIBLIOGRAFIA DO WPISU I:
Ewa Grodecka “O metodzie harcerskiej i jej stosowaniu”, WSTĘP, str 11 - 12
Statut Czarnego Szlaku:
https://czarnyszlak.org/statut/